De serie besturingssystemen met de Linux kernel, ofwel distro’s genoemd, hebben voor het eerst een marktaandeel van 4% behaald! Enkele maanden geleden was dit nog 3%. De bron is Statcounter, de graphs van de desktop marktaandelen. Zal dit jaar dan eindelijk het jaar van Linux Desktop worden?

Wat opvalt is dat Mac OS in enkele maanden een duik van 5% maakt. Windows maakt tegelijk een stijging van 3% in enkele maanden. Linux stijgt in diezelfde maanden met 0.80%. Waar die overige procenten heen zijn gegaan is onduidelijk, die komen terug in het kopje “Onbekend”.

Wat kunnen we doen om Linux nog beter te maken?

Iedereen kan bijdragen aan Linux! Documenteren, seeden van torrents, vertalen, coderen, testen, support leveren in chats en fora. Accepteer nieuwkomers en geef ze een warm welkom. Support ze warmhartig. We gaan ze hard nodig hebben in de Linux race! Het maakt niet uit of je start op Ubuntu of meteen begint met Arch, LINUX IS LINUX! Dank aan iedereen die dit al doet.

Zonder alle mensen die hun vrije tijd inleveren om een goed product weg te zetten hadden we nu niet zo veel geweldige open-source software en ook niet een marktaandeel van 4%. Mijn dank aan iedereen die zich hiervoor inzet! Stukje bij beetje maken we computing weer bereikbaar voor iedereen, ongeacht wat voor hardware, achtergrond of budget je hebt. Daar doen we het voor!

Om vaker toegang te hebben tot Linux en IRC ben ik lid geworden van Blinkenshell. Zij zijn een Linux shell aanbieder net als vroeger in de tijd van BBS en IRC en andere legacy software waar een constante stabiele internetverbinding voor nodig was. Je moeder zou maar moeten ophangen omdat jij wil inloggen op IRC! Kan echt niet.

Dus lieten veel mensen hun IRC/BBS sessie open staan op een shell om geen gesprekken te missen en konden ze daarnaast een website hosten. Ook als ze uitgelogd waren. De voorloper van hosting. Precies dat, klein hosten, wil ik ook gaan doen – 30 jaar te laat.

De bedoeling is dat dit een text-only versie wordt zonder de overhead van WordPress, met als doel een klimaatvriendelijker alternatief aan te bieden. Een index met links naar artikelen en zwart op witte text. That’s it. Pluspunten wanneer ik de creatie van een artikel op de lite site kan automatiseren met een script.

Leuk! Tot ik vertel dat ik geen letter html/bash script kan schrijven. Uitdaging dus! Simpele text zonder veel opmaak stelt gelukkig niet veel voor, lijkt mij.

Ik verwacht de eerste post op techlibre.nl binnen nu en enkele maanden online, op de lite variant!

Nu we toch lite gaan: bookmark meteen even http://lite.duckduckgo.com/lite in plaats van die grote logge search engine om data te sparen! Wil je nieuws checken maar heb je geen zin in suiker? Check dan http://noslite.nl voor je lite nieuws update.

Krijg je geen genoeg van die kleine klimaatvriendelijke sites? http://1mb.club heeft alleen maar sites die 1mb of kleiner zijn! Deze sites werken perfect op Lynx, eLinks of W3M in de terminal en zijn extreem snel in een reguliere browser. Ook ondersteunen ze legacy browsers.

Tijdens mijn reis om zo veel mogelijk externe services self-hosted te krijgen ben ik EINDELIJK met docker gaan werken. Docker draait nu op een RPI4 waar al een Pi-Hole install op draaide. Deze laat ik bare metal draaien. Het draait immers toch al. Naast advertentieblocken kan ik nu ook mijn veel te oude NAS backuppen naar OneDrive. Daarnaast seed ik nu 24/7 de torrents van mijn favo Linux distro ter support en sparing van hun bandbreedte.

Installatie was relatief simpel vergeleken met andere services:

Sudo apt install docker docker-compose

Daarna nog even:

docker run portainer

en daarna heb je een mooie web interface om je containers te managen. Het vergt best veel trial and error per container maar met wat doorzettingsvermogen en duckduckgo-fu heb je snel een aantal werkende containers op je netwerk.

Mocht je groter willen gaan dan kan dit ook worden gerealiseerd op Proxmox. Indien gewenst op datacenter niveau met clustering, scaling en fail-over.

Dit korte artikel komt voort uit een idee dat ik had betreft geheugengebruik op een Windows systeem.

Ik was benieuwd of het gebruik van apps tegenover Microsoft Edge met de juist extensies verschil zou maken. Gezien desktopapps vaak als “zwaar” worden ervaren. De ervaring is nog steeds dat gebruikers graag werken met apps als Excel, Word en Outlook geïnstalleerd op het systeem zelf. Dit is in lijn met hoe er in de jaren 90 en 2000 gewerkt werd op een computer. Ik had het vermoeden dat dit zwaarder zou zijn dan de web-apps omdat er geen bescherming is tegen cookies/tracking en omdat alle visuele resources direct in het geheugen moeten worden geladen. Daarom heb ik besloten dit te testen met de volgende apps open:

Twee Edge vensters met ieder een apart profiel. 1 voor normaal browseverkeer, 1 voor adminactiviteiten
Bitwarden
Outlook (NEW)
Teams (NEW)

Daarnaast had ik mijn standaard achtergrondapplicaties open staan.

Ik heb 0&0ShutUp10 uitgevoerd, daarna de Edge privacy, security en batterij/geheugenbesparingen op maximaal gezet. Ook heb ik uBlock Origin geinstalleerd.

De memory footprint tijdens gebruik van de apps was zo’n 10GB. Na het inloggen van de betreffende webapps en het sluiten van de desktop apps (ook uit verborgen pictogrammen) gebruikte het systeem nog maar 8,5GB aan geheugen. Hieruit concludeer ik dat het efficiënter is op Windows om de browser te gebruiken, mits hij juist geconfigureerd is. De reden hiervoor is dat de besparingsfuncties van Edge tabbladen laten “slapen” wanneer ze een tijdje niet gebruikt zijn.

Elke Linux gebruiken heeft in zijn leven wel een paar distro’s geprobeerd. De een start bij Ubuntu en blijft daar trouw aan, de ander begint bij Arch, gaat dan naar Manjaro en vervolgens naar FreeBSD. Voor ieder is er een smaak!

Ik ben, na toch weer een tijd windows 11 te hebben gedraaid, nu voor de komende jaren geland op MX Linux. Deze distro staat niet voor niks op 1 in de page views chart van Distrowatch. Het is een solide en snelle distro met veel mee geleverde en huisgemaakte tools, speciaal ontworpen voor MX Linux. Het heeft Flatpak en APT support. Het is een samenwerking tussen AntiX en MX Linux teams. Het flagship DE is XFCE. Er zijn ook variaties met KDE en Fluxbox. Daarnaast is er een variant voor Raspberry Pi.

Een grote plus is de Nvidia Driver Installer, Bootable USB flasher (Zelfs LIVE USB wanneer je MX Linux flashed!) en een live update notifier.

Mocht je een distro hopper zijn dan kan ik het aanraden om ook deze distro een kans te geven! Check hier de website van MX Linux.

Ongeduldig heb ik zitten wachten op de Europese lancering van Threads, een Twitter/X concurrent door Instagram. Maar afgelopen donderdag om 12:00 was het dan zo ver: Threads kwam uit! Althans, in theorie, op de website. Google Play bleef opvallend leeg tot het einde van de middag. Maar goed, dat is niet erg! Ik moest toch werken tot einde middag…

Eenmaal gedownload en aangemeld, zag ik een homepage die wat leek op een mix tussen Twitter, Tiktok en Instagram. Aanmelden moet met Instagram. Je kan er voor kiezen om zonder account te browsen, maar dan kun je niet posten. Er is een tab met “voor jou” waar door het algoritme voor jou geselecteerde content te vinden is. Op de “volgend” pagina zie je alle posts van accounts die jij volgt.

Je kunt liken, reageren en “Re-Threaden” ofwel, delen. Daarnaast kun je accounts en content zoeken.

Zoals het is, is Threads een mooie ervaring. In plaats van het toxic, strijdlustige Twitter waar iedereen constant ruzie lijkt te hebben, is er nu een vredelievende plek waar iedereen mag zijn zoals die persoon is.

Nog mooier wordt het nu Meta, het moederbedrijf van Instagram en Threads, het Activitypub protocol gaat testen. Hiermee wordt Threads compatibel met bijvoorbeeld Mastodon en vele andere decentrale netwerken!

Voor nu is Threads reclamevrij. Meta geeft zelf aan dat ze de app eerst willen laten groeien voordat ze advertenties gaan inzetten.

Mijn mening over Threads is vrij duidelijk: Dit wordt de Twitter-Killer van 2024!

De Nintendo Switch is verkrijgbaar vanaf maart 2017. Het is de opvolger van de Nintendo Wii U. Dit is mijn review van deze console!

Prestaties

Gezien de hardware van de Switch, een Nvidia Tegra CPU/GPU met de Arm architectuur, is deze console niet zo krachtig als zijn Xbox en Playstation tegenhangers. Maar dat is voor het aanbod aan games op de Switch ook niet nodig! Deze console is namelijk ontworpen met mobiliteit als uitgangspunt. De Arm architectuur wordt namelijk gebruikt in telefoons, tablets en Chromebooks. Zelfs de M processors van Apple zijn op deze techniek gebaseerd! De Raspberry Pi mag uit deze lijst natuurlijk ook niet ontbreken… Dit zijn allemaal apparaten die zo efficient mogelijk met stroom en processorkracht om moeten gaan.

Nintendo heeft een custom Tegra chip gebaseerd op de X1 ontworpen. De gpu van deze chip is uitgerust met 256 cores. Het maximale verbruik van deze chip is slechts 15 watt! Uiteindelijk verbruikt de hele Switch wanneer deze op het dock is aangesloten 6 watt. In handheld mosdus verbruikt de Switch 4 watt. De chip in de Nintendo Switch Oled is iets nieuwer dan de chip in de eerdere modellen, daardoor is deze ook iets krachtiger. Het 2017 model heeft een bandbreedte van 26,6GB/s en haalt een score van 1024 GFLOPS. De processor in het OLED model heeft een bandbreedte van 34,1GB/s en haalt een score van 1298 GFLOPS. FLOPS staat voor Floating Point Operations Per Second. Een enkele GFLOP is 1 miljard Floating Point Operaties per seconde. De Switch Oled kan dus maximaal 1298 miljard Floating Point Operaties per seconde uitvoeren. Een Nintendo Switch heeft maximaal 4GB aan werkgeheugen.

Bij deze een link naar de definitie van een Floating Point Number. Bron specificaties Switch: Nintendo wikipedia

Bij games die op meerdere platformen draaien is over het algemeen redelijk wat optimalisatie nodig. Zo ziet Doom Eternal er een stuk minder goed uit op de Switch in vergelijking met PC of een van de concurerende consoles. Hier kun je een vergelijking vinden. Bij de exclusives zie je dit uiteraard niet, deze zijn voleldig ontworpen met de Switch als uitgangspunt. Zelda, Mario, Fire Emblem etc zijn hier voorbeelden van.

De Switch komt met 64GB aan interne opslag en kan een externe SD kaart aan tot 2TB!

Aanbod aan games

Op dit moment staan er 4100 games in de winkel, waar van 500 gratis. Gratis games lopen uiteen van indie naar immens populaire FPS games zoals Fortnite, op dit moment de meest populaire gratis game. De store kan soms wat traag aanvoelen, vooral wanneer je probeert om veel games door te bladeren.

Met Nintendo Switch online kun je, zoals de naam zegt, online spelen. Ook krijg je met het standaard abonnement toegang tot NES, SNES en GameBoy games. Enkele exclusives, zoals Tetris 99 of F-Zero 99, zijn enkel te spelen met een online abonnement. Met de uitbreidingspas krijg je ook toegang tot Nintendo 64 en Sega Genesis games.

Gebruik

De Nintendo Switch is makkelijk in omgang! Het koppelen van de controllers is te doen door de linker en rechter bumper in te drukken. De controllers ondersteunen motion-aim en voor sommige games kan de ene joy-con gebruikt worden als controller voor speler 1 en de andere joy-con als controller voor speler 2! Er is een optie om een pro-controller aan te sluiten via een draadloze verbinding of via een bekabelde USB-C verbinding. Dat laatste kan helpen met latency tijdens shooters.

Op zich ligt de Switch lekker in je hand, alleen hadden de joy-cons iets meer ergonomisch mogen zijn. Mijn favoriete controller is de pro-controller. De mijne komt van de Action, was rond de 15 euro en tot nu toe heb ik er niks over te klagen!

Zet je de Switch aan voordat je de TV aan zet, terwijl de Switch gedockt is? Dan gaat de TV bij de meeste moderne modellen ook meteen aan!

Het oordeel

Gezien mijn laatste Nindendo console een Nintendo DS was, heb ik weinig vergelijkingsmateriaal. Wel maakt de Switch, en de recente introductie van de Steam Deck, mij erg benieuwd naar de toekomst van handheld gaming!

Mijn ervaringen met de Switch zijn zeer positief. Het is lekker om op de TV te kunnen gamen, en wanneer mijn vrouw een programma wilt kijken, ik de Switch kan undocken en verder kan waar ik gebleven was. Het aanbod aan games is goed genoeg om mij voorlopig bezig te houden. De games draaien goed, zelfs de games die eigenlijk op krachtigere platformen “horen” te draaien. Het scherm is mooi en de batterijduur is goed genoeg om een avond mee door te kunnen. Het stroomverbruik is zo belachelijk laag dat het niet eens in de buurt komt van wat een laptop verbruikt, laat staan een “volwaardige” console. Dit is op zijn beurt beter voor de bankrekening en minder slecht voor het klimaat!

Zou ik een opvolger kopen?

Dit ligt er aan! Is het een model waarvan de processor/gpu vrijwel geeb upgrade krijgt? Dan niet. Wordt er echter een Switch 2 aangekondigd met technieken als DLSS en Ray Tracing en een sterkere processor/gpu? Dan zou ik hem zeker willen upgraden!

Sinds een week of 2 heb ik op een van mijn systemen Chrome OS Flex draaien. Dit OS, wat wordt uitgegeven door Google, is verwant aan Chrome OS, maar dan zonder de Android laag. Dit is mijn review.

Wat betreft prestaties blaast dit OS een desktop Linux en Windows volledig weg. Binnen enkele seconden ben je bij je login scherm, enkele seconden later zit je in je browser. Omdat het een Google OS is, heb je officieel alleen de keuze uit Google Chrome. Maar, gezien dit OS ook een Linux container kan aanmaken, kun je indien gewenst gebruik maken van Linux apps! Helaas moet je voor de installatie van dit OS verplicht de Chrome browser installeren, omdat enkel in die browser de plugin werkt die jouw USB stick gereed maakt om Chrome OS te installeren.

De bijgeleverde software is vrij sober. Google pint standaard Youtube aan je start balk en vanuit de Chrome browser kun je websites als apps installeren. Op de volledige versie van Chrome OS heb je de mogelijkheid om Android apps te installeren. Dit kan voor veel mensen een reden zijn om dan toch maar naar de volledige versie van Chrome OS te gaan, alleen zie ik zelf de meerwaarde niet in van Android apps op een desktop. Mocht je een destop of laptop hebben die al wat ouder is, straks geen Windows 11 ondersteunt en eigenlijk alleen maar browsen, dan zou het zomaar kunnen zijn dat je de eenvoudigheid van Chrome OS Flex verkiest boven een wat geavanceerdere Linux distro. Maar ook voor de Linux gebruikers kan dit OS iets bieden!

Chrome OS Flex stelt je in staat om, indien ondersteunt door het systeem, een Linux container aan te zetten waar je al je favoriete Linux apps in kunt draaien. Dit is officieel een “developer” optie, maar iedereen kan dit aanzetten. De beschikbare software is vergelijkbaar met Debian. Zo kun je ook Steam installeren en je Chrome Flex box omtoveren tot een Linux gaming rig! Zorg er wel voor dat je de i386 architectuur toevoegt aan je Linux omgeving met dit commando:

dpkg --add-architecture i386

De prestaties van je games hangen sterk af van je hardware, zoals gewoonlijk. Controllers zijn echter niet ondersteunt. Ik kreeg Steam Link aan het werk, maar kon mijn muis niet gebruiken. Games die lokaal zijn geïnstalleerd werken wel goed met je muis. Je kunt bij installatie van je container kiezen hoe veel ruimte er wordt ingenomen. Mocht je gaan gamen: zorg dat je voldoende schijfruimte in stelt voor je container.

Verder ondersteunt Chrome OS Flex standaard de volgende opties:
Screencast
Printen
Scannen
Web Store, voor plugins en extenties
Chrome Canvas
Een file manager.

Wat betreft de file manager: Het is wat basic. Ben je de file manager op Android gewend, dan weet je ongeveer hoe de file manager er hier uit ziet. Je kunt er voor kiezen om Thunar te installeren in de Linux omgeving, maar houdt er rekening mee dat Linux geen toegang heeft tot de lokale bestanden.

Zoals je ziet is Chrome OS Flex meer dan alleen een browser. Met ondersteuning voor Linux applicaties haal je meer uit Chrome OS Flex dan je op eerste gezicht zou denken. Dus mocht je een wat ouder systeem hebben, dan kan Chrome OS Flex weer een paar jaar leven geven aan dat oude vertrouwde beestje!

Op mijn verjaardag kreeg ik een soldeerkit omdat het mij leuk leek om meer te gaan doen met elektronica, naast ICT. Al snel bracht mij dit tot deze set. Gezien ik totaal geen ervaring had met solderen heb ik even zitten twijfelen tussen deze of een z80 met enkel een seriele aansluiting. Gezien ik graag een standalone PC wilde bouwen, heb ik voor de eerder verwezen set gekozen. Het bouwen van de computer zelf heeft 3 avonden in beslag genomen. Na de laatste avond heb ik een SD kaart geflashed. Op de site stond aangegeven dat er een SD kaart bij zou zitten, die voor geflashed zou zijn, maar deze zat niet in de verpakking. Geen punt, want ik had er nog een aantal liggen. Daarna heb ik de computer meteen aangesloten. Helaas! Geen beeld, geen lampjes. Het werkte dus niet. Na het controleren van de soldeerpuntjes bleek dat ik een paar puntjes niet netjes had gesoldeerd! Toevallig waren dit mijn eerste puntjes… Na het repareren van deze puntjes sloot ik de computer opnieuw aan en… BEELD, LAMPJES! Na dit enkele minuten zeer uitbundig te hebben gevierd, ben ik het voor mij nieuwe systeem gaan ontdekken.

Via de combinatie user+reset op het moederbord van de Z80 kom je in de bootloader. Hier kun je kiezen welke image je wil laden. De besturingssystemen die mee geleverd worden zijn: CP/M 2.2, QP/M 2.71, CP/M 3.0 en U.C.S.D. Pascal. Over het algemeen zit ik meestal in CP/M 3, dit is, met uitzondering van het zeer recente Collapse OS, het meest recente OS voor de Z80. Deze image heeft ook de meeste software mee geleverd.

Hier volgen enkele foto’s van het project, waarna meer diepgang over de software zelf volgt:

Iedere CP/M image heeft de volgende onderdelen: MBASIC, FORTRAN, C en Pascal. Een nieuwer OS heeft uiteraard versies met meer mogelijkheden. Van het programmeren zelf weet ik helaas nog niet zo veel! Daar kan ik ook niet veel over vertellen. Wel is het mogelijk om programma’s die gebruik maken van deze talen te flashen naar je SD kaart waardoor je alle klassieke programma’s die ooit op deze DOS voorloper beschikbaar waren kunt draaien!

Wat opvalt is de toevoeging van een OS speciaal gericht op Pascal! Deze taal moet zeer bijzonder zijn geweest! Vergelijk dit met een Python OS in 2023! Totaal ongekend vandaag.

Omdat dit een DOS voorloper is, werken de standaard commando’s, zoals DIR, CD etc zoals je gewend bent. Gezien ik nog net DOS heb mee gemaakt en deze commando’s in Windows ook nog redelijk veel voorkomen, voelde dit vertrouwd aan. Het draaien van programma’s doe je door de naam te typen. Zijn er meer programma’s met dezelfde naam? Dan tik je de extensie er achter aan. Stiekem droom ik nog steeds van een pure DOS machine, die met vernieuwde hardware komt zodat het in 2023 te gebruiken is met hardware van vandaag!

Voor zo ver is dit alles dat ik over de machine kan vertellen! Er zal heel veel experimenteren, dingen kapot maken en opnieuw opbouwen nodig zijn om deze machine volledig te leren kennen! Wel kan ik dit aanraden aan iedereen die een combinatie wil tussen IT en elektrotechniek.

Mocht je zelf zo’n machine hebben en tips hebben, laat dan een tip achter op raymond@techlibre.nl!

Het is alweer een maand geleden sinds ik het laatste artikel schreef. In die tijd heb ik niet stil gezeten!

Zo heb ik een bureau opgehaald en naast de Skikk een Fujitsu desktop toegevoegd. Hier draait nu MX Linux op. Dit wordt mijn Linux thuisbasis voor algemeen gebruik en games met native Linux ondersteuning. De Skikk draait nu Windows 11, voor de Windows only games. Halo MCC, Infinite en Cyberpunk zijn er drie van.

Ik heb een Raspberry Pi starter kit van Freenode ontvangen voor mijn verjaardag. Dit houdt mij zoet tot ik mijn 2 nieuwe reviews kan plaatsen.

In de categorie retro-computing heb ik 2 mooie reviews op komst. De eerste is Risc OS met ingebakken Basic, op een Raspberry Pi Zero. De tweede is een CP/M Z80 bouwpakket die vandaag is binnen gekomen. Die gaat deze week in elkaar gesoldeerd worden. Gezien ik weinig soldeer ervaring heb wordt dit een spannende klus!

Als laatste, deels in de categorie retro-computing, heb ik voor het werk voor het eerst een switch ingesteld via een seriële verbinding, omdat ik zijn configuratie kwijt was en niet meer wist via welk subnet ik de switch moest benaderen. Hier heb ik Realterm voor gebruikt. Het is goed deze ervaring te hebben, ondanks technieken als http(s) en SSH! Onderschat nooit de waarde van oude technieken die zichzelf door de tijd heen bewezen hebben, deze les heb ik hier uit mogen leren.

Mocht je zelf nog mooie retro projecten hebben, tip deze dan via: Raymond@techlibre.nl.